لیف (الیاف) : لیف رشته نازک و بلندی شبیه موست که از استحکام و انعطاف پذیری کافی برای تهیه نخ و پارچه برخوردار است. الیاف جمع لیف و کاربردهای آن در تهیه نخ و پارچه است.
الیاف طبیعی : الیاف طبیعی، الیافی هستند که در طبیعت وجود دارند و انسان نقشی در تولید آنها ندارد. الیاف طبیعی به سه دسته الیاف گیاهی (سلولزی) و الیاف حیوانی (پروتئینی) و الیاف معدنی تقسیم می شوند.
الیاف گیاهی (سلولزی) :الیاف گیاهی، الیافی هستند که از دانه یا ساقه بعضی از گیاهان به دست می آیند. الیاف پنبه، کتان و کنف در این گروه قرار دارند. الیاف پنبه از دانه گیاه پنبه به دست می آید و الیاف کتان و کنف از ساقه گیاه آن به دست می آیند.
الیاف حیوانی (پروتئینی) :الیاف حیوانی، الیافی هستند که از رویش موئین بدن بعضی از حیوانات مانند گوسفند و بز به دست می آیند. الیاف پشم و الیاف مو (موهر و کشمیر) در این گروه قرار دارند. الیاف ابریشم، که توسط کرم ابریشم تولید می شود، نیز جزء الیاف حیوانی محسوب میشود.
الیاف معدنی :معدنی، الیافی هستند که به صورت رگه هایی در سنگ های معدنی وجود دارند. آزبست یا پنبه نسوز که از الیاف معدنی است، به دلیل غیر قابل اشتعال بودن و مقاومت در برابر حرارت، در تهیه پارچه های ضد آتش مورد استفاده قرار می گیرد.
الیاف ساخت بشر :الیاف ساخت بشر، الیافی هستند که در طبیعت وجود ندارند و توسط انسان ساخته می شوند. این الیاف به دو دسته الیاف سلولزی بازیافتی و الیاف مصنوعی تقسیم می شوند.
الیاف سلولزی بازیافتی : الیاف سلولزی بازیافتی در طبیعت به صورت الیاف وجود ندارد، اما سلولز، که ماده اولیه این الیاف است، در تنه، ساقه و سایر قسمت های درختان و گیاهان موجود است. با استخراج سلولز موجود در این منابع طبیعی و انجام عملیات های مختلف در چند مرحله، سلولز به الیاف سلولزی بازیافتی تبدیل می شود. الیاف ویسکوز ریون و استات در این گروه قرار دارند.
الیاف مصنوعی :ماده اولیه الیاف مصنوعی، مواد شیمیایی است که توسط انسان تهیه می شود. با ترکیب این مواد و انجام عملیات شیمیایی در چند مرحله، الیاف مصنوعی تولید می شود. الیاف نایلون، پلی استر و اکریلیک در این گروه قرار دارند.
طبقه بندی الیاف بر اساس طول :الیاف نساجی با توجه به طولشان به دو دسته الیاف منقطع و الیاف یک سره تقسیم می شوند.
الیاف منقطع : الیاف منقطع، الیافی هستند که طول آنها مشخص و محدود است. طول الیاف منقطع از 10 میلیمتر تا چندین سانتیمتر است. تمام الیاف طبیعی به جز ابریشمف در این گروه قرار دارند.
یک سره : یک سره، الیافی هستند که دارای طول مشخص و محدود نیستند. طول این الیاف بسیار بلند است و ممکن است به هزاران متر برسد. الیاف ابریشم و الیاف ساخت بشر در این گروه قرار دارند. یادآوری می شود الیاف ساخت بشر و الیاف ابریشم یک سره را می توان به طول هایی مشابه الیاف منقطع برید. به عبارت دیگر الیاف ابریشم و الیاف ساخت بشر به دو صورت یک سره و منقطع تولید می شوند و در تهیه نخ و پارچه مورد استفاده قرار می گیرند.
روش های شناسایی الیاف : به منظور شناسایی جنس الیاف تشکیل دهنده نخ و پارچه، شیوه های مختلفی وجود دارد که بعضی از آنها روش های مقدماتی هستند و عبارت اند از: روش میکروسکوپی، روش سوزاندن ، روش حلالّیت
روش میکروسکوپی : در این مرحله، با استفاده از میکروسکوپ، سطح مقطع طولی و عرضی الیاف مشاهده میشود و با توجه به شکل مقطع طولی و عرضی لیف، جنس لیف شناسایی می شود.
روش سوزاندن : در این روش با سوزاندن الیاف و مشاهده رفتار الیاف در تماس با شعله، نحوه سوختن، بوی حاصل از سوختن و رنگ و شکل باقی مانده حاصل از سوختن، نوع الیاف شناسایی می شوند.
روش حلاّلیت : الیاف مختلف در حلالّ های خاصی قابلیت حل شدن دارند. بنابراین، یکی از شیوه های شناسایی الیاف، بررسی حلالّیت الیاف در حلالّ ویژه آن است. این شیوه، در واقع مکملی برای دو روش قبلی (میکروسکوپی و سوزاندن) است و با استفاده از آن، جهت شناسایی الیاف می توان به نتبجه مطلوبی دست یافت.

الیاف مختلف به همراه حلالّ ویژه هر لیف و شرایط کار کردن با آن در جدول زیر خلاصه شده است :

 
 

هنگام استفاده از حلال های مذکور به نکات زیر تجه نمایید :
* حلال های متاکرزول و دی متیل فرم آمید بسیار سمی اند و ایجاد حساسیت پوستی و خارش می کنند لذا، در هنگام کار با این حلال ها دقت فراوان نمایید.
* هنگام استفاده از حلالّ متاکرزول، لوله های آزمایش باید کاملاً خشک باشد و هنگام شست و شوی وسایل، ابتدا حلالّ مذکور را با اَسِتُن رقیق کنید. سپس، لوله های آزمایش را با مایع شوینده بشویید.
* حلالّ ها را زیر هواکش حرارت دهید و هنگام حرارت دادن، به خصوص در مورد استفاده از DMF به دلیل قابلیت اشتعال آن، از لوله آزمایش بلند استفاده کنید.
* قبل از شست و شوی لوله آزمایش محتوی اسیدها، اسید را به آرامی روی آب فراوان بریزید.

استحکام الیاف : مقدار نیرویی است که لیف، نخ یا پارچه می تواند تحمل کند.
استحکام کششی الیاف : بیشترین نیرویی که یک لیف، نخ یا پارچه درحالتی که کشیده می شود میتواند تحمل کند، بدون اینکه پاره شود.
مقاومت سایشی الیاف : توانایی لیف، نخ یا پارچه در تحمل فرسودگی و سائیدگی سطحی ،هنگامی که در تماس مالشی با خود یا جسم دیگری باشد.
قابلیت ارتجاعی یا کشسانی الیاف : هنگامی که یک نمونه لیف، نخ یا پارچه کشیده میشود، طول آن افزایش می یابد. پس از رها شدن نمونه (برداشتن نیرو از روی نمونه) ازدیاد طول ایجاد شده در نمونه برمی گردد. توانایی در برگشت سریع، به اندازه و به شکل اولیه خود، بیانگر قابلیت ارتجاعی یا کشسانی آن است.
پنبه : پنبه پرمصرف ترین لیف گیاهی است که به دلیل داشتن خواص ویژه، از قبیل استحکام و جذب رطوبت زیاد، بیشترین کاربرد را در صنایع نساجی و پوشاک دارد.
پنبه جزء الیاف گیاهی دانه ای است. ارتفاع گیاه پنبه گاهی به 3 متر میرسد . برگ های آن دارای بریدگی است و گل های آن به رنگ سفید، زرد و صورتی است.
خصوصیات الیاف پنبه : نرمی و لطافت ، جذب رطوبت زیاد ، استحکام کششی زیاد ، مقاومت سایشی زیاد ، افزایش استحکام در حالت مرطوب ، مقاومت کم در برابر چروک شدن ، مقاومت زیاد در برابر حرارت
روش شناسایی الیاف پنبه با روش سوزاندن :

 
 

انواع مختلف پارچه هایی که از پنبه تهیه می شوند : چیت، متقال، جین، مخمل کبریتی نخی (پنبه ای) و برزنت.
نحوه شستشوی پارچه های پنبه ای : پارچه های پنبه ای را میتوان با دست یا ماشین لباسشویی شست یا خشکشویی کرد.
برای شستشوی پارچه های پنبه ای می توان از صابون یا پودرهای شوینده استفاده نمود.
پارچه های پنبه ای، قابلیت شستشو در دمای بالا را دارند، حتی می توان آنها را جوشاند و استریل کرد.
برای شستشو و سفیدی ملحفه ها بهتر است آنها را در ماشین لباسشویی و با پودر صابون یا یک تکه صابون رنده شده شست.
پارچه های پنبه ای در اثر شستشو جمع می شوند یا به عبارت دیگر آب می روند. لذا، شستن پارچه های پنبه ای باید قبل از دوختن آنها باشد.
استفاده از سفیدکننده های کلردار و هم چنین سفیدکننده های غیر کلردار مثل آب اکسیژنه، برای پارچه های پنبه ای مشکلی ندارد.